#COP30 başladı! Araştırma Direktörümüz Ayşe Ceren Sarı, Belém'den gelişmeleri aktarıyor. Günün özetini için yukarıda bulunan videoyu izleyebilir, detaylı bilgi almak için yazıyı okuyabilirsiniz.
Bugün sabah saatlerinde Halkların İklim Zirvesi Yürüyüşü gerçekleştirildi.
Brezilya’nın çeşitli eyaletlerinden ve dünyanın dört bir yanından gelen yerli halk temsilcileri ile ulusal ve uluslararası sivil toplum örgütleri, şehir merkezinden COP alanına doğru yürüyerek güçlü bir dayanışma sergiledi. Yürüyüş boyunca Amazon’un korunması, toprak ve su hakları, fosil yakıtların sonlandırılması ve iklim karar alma süreçlerinde yerli halkların doğrudan temsil edilmesi gibi temel talepler yüksek sesle dile getirildi.
Özellikle son iki gündür Munduruku halkı, hem COP müzakere alanında hem de sokaklarda taleplerini kararlılıkla ortaya koyuyor. Yalnızca kendi topraklarının değil, Amazon havzasının bütününün geleceğine ilişkin kaygılarını ifade ederken; madencilik, ormansızlaşma ve toprak gaspı gibi tehditlere karşı uluslararası toplumun daha net ve bağlayıcı adımlar atması gerektiğini vurguluyorlar. Munduruku liderlerinin taşıdığı mesajlar, yerli toplulukların iklim adaleti mücadelesinin COP30’un dışında da Amazon’un her bölgesinde devam eden bir yaşam hakkı mücadelesi olduğunu bir kez daha hatırlattı.
Yürüyüş, COP30’un resmi gündemi dışında yaşanan en kitlesel ve en görünür sivil mobilizasyonlardan biri olarak kayda geçti.
Şef Raoni Metuktire, COP Başkanı do Lago ile Bir Araya Geldi
Akşam saatlerinde, Brezilya’nın en etkili yerli halk liderlerinden ve Amazon’un küresel ölçekte tanınan savunucularından Kayapó halkının Şefi Raoni Metuktire, COP Brezilya Başkanı André do Lago ile bir araya geldi. Görüşme, yerli halkların hakları, Amazon ormanlarının korunması ve iklim karar alma süreçlerinde yerli toplulukların konumunun güçlendirilmesi açısından önemli bir buluşma olarak değerlendirildi. Şef Raoni’nin uzun yıllardır sürdürdüğü mücadele, COP30’un yerli hakları odağını daha görünür kılan en güçlü sembollerden biri olmaya devam ediyor.
Görüşmelerde finansman günü: Bakanlar Diyaloğu ve 1,3 Trilyon Dolar Yol Haritası Öne Çıktı
Delegasyonlar, Paris Anlaşması kapsamında düzenlenen üçüncü Yüksek Düzeyli Bakanlar Diyaloğu’na (HLMD) katılmak üzere toplandı. Diyaloğun açılışında konuşan BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, finansman konusunun kritik önemini net bir dille vurguladı:
“İklim finansmanı, iklim eyleminin can damarıdır. Planları ilerlemeye, iddiayı uygulamaya dönüştüren şey budur.”
Hükümetler tarafından 2018’de oluşturulan bu düzenli diyalog serisi, iklim finansmanının nasıl artırılabileceğine, mevcut akışların etkinliğine ve gelecekteki destek mekanizmalarının gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçlarına daha iyi nasıl yanıt verebileceğine ilişkin kapsamlı bir değerlendirme alanı sunuyor. Bugünkü oturumda da hem kamu hem özel sektör kaynaklarının daha öngörülebilir, erişilebilir ve etkili hâle gelmesi yönünde güçlü çağrılar yapıldı.
Günün bir diğer önemli etkinliği, “Bakü’den Belém’e 1,3 Trilyon Dolar Yol Haritası” yüksek düzeyli oturumu oldu. Bu toplantı, COP29’da Bakü’de kabul edilen Baku Finance Goal kapsamında belirlenen büyük finansman hedefinin uygulanmasına odaklandı. Söz konusu hedef, gelişmekte olan ülkelere yönelik iklim finansmanının tüm kamu ve özel kaynaklardan 2035 yılına kadar yıllık en az 1,3 trilyon dolara çıkarılmasını öngörüyor.
Bu vizyonu somutlaştırmak için hazırlanan Bakü–Belém Yol Haritası, bugün COP29 ve COP30 başkanlıklarının üst düzey temsilcileri tarafından detaylarıyla paylaşıldı. Sunumlarda, yol haritasının şimdiye kadarki çıktıları, teknik hazırlıkları ve ülkeler arası iş birliğini güçlendirmeye yönelik mekanizmalar aktarıldı. Tartışmalar özellikle 2026 yılına kadar atılması gereken somut adımlara — finansman mimarisinin sadeleştirilmesi, kamu–özel ortaklıklarının hızlandırılması, şeffaflık mekanizmalarının güçlendirilmesi ve gelişmekte olan ülkelerin borç kırılganlıklarının azaltılması — yoğunlaştı.
Genel tablo, COP30’un bugünkü gündeminin iklim finansmanı etrafında şekillendiğini ve hem siyasi hem teknik düzeyde 1,3 trilyon dolar hedefinin uygulanabilirliği konusunda güçlü bir ivmenin oluştuğunu gösterdi.
Bugünle beraber COPta birinci hafta kapandı. Önümüzdeki hafta görüşmek üzere.
