#COP30 başladı! Araştırma Direktörümüz Ayşe Ceren Sarı, Belém'den gelişmeleri aktarıyor. Günün özetini için yukarıda bulunan videoyu izleyebilir, detaylı bilgi almak için yazıyı okuyabilirsiniz.
Belém’in nemli, canlı havasında COP30’un ilk günü geride kaldı. Bugünün gündemi oldukça yoğundu; açılış konuşmalarından tematik oturumlara kadar, iklim eyleminin hız kazanması gerektiği mesajı her yerde hissedildi. Zirvenin açılış günü, hem geçmişte atılan adımların değerlendirildiği hem de geleceğe dair kararlılığın sınandığı bir atmosferde geçti.
Günün en önemli gündemi, 30. Taraflar Konferansı’nın açılış oturumu oldu. Açılış konuşmasında BM İklim Değişikliği Sekretaryası İcra Sekreteri Simon Stiell, Paris Anlaşması’nın dünyayı dönüştürdüğünü ancak çok daha hızlı hareket edilmesi gerektiğini vurguladı. Stiell, 1,5°C hedefinden hâlâ uzak olunduğunu hatırlatarak ülkeleri fosil yakıtlardan adil çıkış, yenilenebilir enerjiyi üç katına çıkarma , enerji verimliliğini iki katına çıkarma ve iklim finansmanının Bakü’den Belém’e Finansman Yol Haritası kapsamında hızla artırılması yönünde adım atmaya çağırdı. Artık müzakerelerin eyleme dönüşmesi gerektiğinin altını çizerek COP30’un somut sonuçlar üretmesi gerektiğini vurguladı.
Ayrıca BM Sekretaryası, 2025 Ulusal Katkı Beyanları Sentez Raporu’nun güncellenmiş versiyonunu yayımladı. Toplam 113 ülkenin ulusal katkı beyanı, küresel emisyonların %69’unu kapsıyor. Bu taahhütler tam olarak uygulanırsa 2035’te emisyonlarda %12 azalma öngörülüyor. Ancak rapor, hedeflerin hâlâ 1,5°C ile uyumlu olmadığını vurguluyor.
Zirvede bugün üç önemli tematik etkinlik de öne çıktı:
- COP30 Başkanlığında gerçekleştirilen adil Geçiş ve Ekonomik Dönüşüm Oturumunda katılımcılar, ülkelerin iklim politikalarının sosyoekonomik etkilerini analiz etme kapasitesini güçlendirmesi, veri boşluklarını kapatması ve istihdam dönüşümünde kalite ve beceri boyutuna odaklanılması gerektiğini belirtti.
- COP30 Başkanlığında gerçekleştirilen Yerel Topluluklar Atölyesi: Ülkeler, iklim finansmanı mekanizmalarının (Yeşil İklim Fonu, Uyum Fonu, Kayıp-Zarar Fonu) yerel toplulukların ihtiyaçlarına göre tasarlanması gerektiğini ve piyasa temelli yaklaşımların toplulukların geçim kaynaklarını olumsuz etkilememesi gerektiğini vurguladı.
- Üst Düzey Liderlik İstişaresi: Oturumda, Ulusal Katkı Beyanlarının uygulamalarında ulusal sahiplenme, paydaş katılımı ve yenilikçi finansman modellerinin artırılması gerektiği, ayrıca iklim politikalarının kalkınma hedefleriyle bütünleştirilmesinin önemine dikkat çekildi.
Günün sonunda, COP31 ev sahipliği konusu da gündemin dikkat çeken başlıklarından biriydi. Bir sonraki zirve Türkiye veya Avustralya’da yapılacak. Resmî açıklama yapılmamış olsa da COP koridorlarında kararın COP30 bitmeden netleşmesi yönünde istişarelerin yoğunlaştırıldığı konuşuluyor.
Yani COP30’un ilk günü, hem iklim eylemine hız kazandırma çağrısıyla hem de geleceğe yön verecek diplomatik gelişmelerle sona erdi.
Yarın, Belém’den yeni oturumlar ve müzakerelerle gelişmeleri aktarmaya devam edeceğim.
